logo beemster werelderfgoed Beemster boomgaarden
Beemster boomgaarden   Fruitbomen   Fruitbomen langs de weg   POM   home



Hoogstam perenbomen langs de VolgerwegHoogstambomen langs de Middenweg

Fruitbomen langs de weg

Eeuwenlang hadden bewoners van de buitengebieden in de Beemster het zogenaamde ‘voorplantrecht’. Dat recht stond hen toe om, op eigen kosten en ten eigen bate, bomen te planten in de wegberm voor hun perceel.
De Beemster landbouwpionieer Wouter Sluis (1827-1891), kwam op het idee dat fruitbomen de aanwonenden meer zouden opleveren dan iepen of essen. De op zijn initiatief geplante perenbomen, de meesten van het ras Noordhollandsche Suikerpeer, staan nog steeds langs de Neckerweg en Volgerweg. Dat zijn dus bomen die ruim honderd jaar oud zijn.

Fruit wordt gekweekt in rassen die door enten vermeerderd worden. Een fruitras dat in de Middeleeuwen werd ‘gewonnen’ komt daardoor nu nog steeds in onveranderde vorm voor. In de loop van de eeuwen zijn alleen al in Nederland honderden appel-, peren en pruimenrassen gewonnen, varierend in pluktijd, bewaarbaarheid en gebruik. Yellow Transparent (handappel) en Kruidenierspeer (handpeer) worden begin augustus al geplukt, Zoete Ermgaard (stoofappel) en Winterrietpeer (stoofpeer) pas in oktober. In een tijd zonder koelcellen kon dan toch, mede door de verschillen in bewaarbaarheid, fruit van begin augustus tot in maart gegeten worden.

Iedere streek had zijn eigen assortiment. In Noord-Holland waren andere rassen algemeen dan in Limburg of Overijssel. Rassen die veel in Noord-Holland, en ook in de Beemster, werden geteeld waren onder andere de Noordhollandsche Suikerpeer, Winterjan, Kruidenierspeer, Notarisappel, Present van Engeland en Roggezoet. Van het grote assortiment uit het verleden wordt tegenwoordig in de winkel nog maar een klein gedeelte aangeboden - de genoemde rassen horen daar niet bij.
Toch bestaan ze nog, al die rassen van vroeger. Ze staan in de bongerds bij de boerderijen en natuurlijk in de collectietuin van de POMologische Vereniging Noord-Holland. Tot laat in het najaar zie je ze daar nog hangen, de Gieser Wildemans, Zwijndrechtse Wijnperen en Bellefleuren.

SterappleZote ErmgaardDubbele bellefleur