logo beemster werelderfgoed Beemster, forten
Beemster forten   Stelling van Amsterdam   de Stelling in de Beemster   plattegrond   informatie   home

fort an de Nekkerweg fort benoorden Purmerend fort Middenweg detail muur fort Middenweg fort Sijperboor, muurschildering in de kapel Volgerweg, detail komkering
De Stelling in de Beemster

In de Beemster liggen 5 forten van de Stelling van Amsterdam. Van west naar oost zijn dat: Fort Spijkerboor, Fort Jisperweg, Fort Middenweg (alle drie in bezit van de Vereniging Natuurmonumenten), Fort Nekkerweg en Fort Benoorden Purmerend. De forten zijn goed zichtbaar vanaf de dijk langs het Noord-Hollands Kanaal. Van deze forten zijn alleen Fort Spijkerboor en Fort Benoorden Purmerend toegankelijk voor publiek. In laatstgenoemd fort zijn een wijnopslagbedrijf en een restaurant gevestigd.

Fort Spijkerboor is in de zomermaanden onder begeleiding beperkt toegankelijk (raadpleeg de folders). Dit onlangs geheel gerestaureerde fort is bijzonder doordat het zware draaikoepelgeschut nog aanwezig is. Bovendien zijn delen van de inrichting nog oorspronkelijk: er is een kapel en in de keuken getuigen grote ketels van de mobilisatie. Het fort is, evenals Fort Jisperweg en Fort Middenweg, ook enige tijd als gevangenis in gebruik geweest. Uit die tijd stammen enkele opmerkelijke muurschilderingen.

Verder is van de Stelling in Middenbeemster nog een komkering in de Rijperweg te zien. Deze keringen moesten het water bij inundatie tegenhouden, zodat Zuidoostbeemster (een belangrijk tuinbouwgebied) droog bleef. In de Beemster werden daarvoor de bruggen van de toentertijd juist aangelegde tramlijn Purmerend-Alkmaar geschikt gemaakt door ze van schotbalksponningen te voorzien. De schotbalken voor de genoemde damsluizen waren opgeslagen in een loods bij het Fort aan de Nekkerweg.

Een inundatiesluis voor de Beemster bevindt zich zuidwestelijk van dit fort. De originele houten fortwachterswoning, een opslagschuurtje en een wachtershuisje zijn nog aanwezig. De forten aan de Jisperweg en Middenweg zijn tot voor kort gebruikt als munitieopslagplaats. Ten oosten van Fort Middenweg is ook een inundatiesluis aanwezig, te zien op de dijk van het Noord-Hollandskanaal.
Ook de Volgerweg werd als komkering gebruikt en ingericht. Waar de Jispersloot de Volgerweg kruist zit nog een betonnen duiker met gietijzeren windwerk die vermoedelijk in de periode 1914-1918 is aangelegd.

Zuiddijk, inundatiesluis  Rijoerweg Middenbeemster, komkering